Tìm về ký ức uống trà của người Việt qua ấm tích, chén hạt mít và những buổi quây quần. Khám phá nét đẹp giản dị trong nếp uống trà của ông bà.

Ông bà mình uống trà thế nào? Ký ức ấm tích và chén hạt mít

Có những thứ chỉ cần nhìn thấy là cả tuổi thơ ùa về: chiếc ấm sứ cũ, vài chiếc chén nhỏ trên khay, bàn tay ông chậm rãi rót trà mỗi sáng. Ký ức uống trà của người Việt đôi khi bắt đầu từ những điều bình dị như thế, trước cả khi ta biết phân biệt một loại trà ngon.

Ngày bé, ta có thể chẳng hiểu vì sao người lớn thích thứ nước hơi đắng ấy. Đến khi trưởng thành, điều khiến ta nhớ lại không chỉ là hương trà, mà còn là người từng ngồi bên cạnh.

Ấm tích: Giữ hơi ấm cho một nếp nhà

Trong ký ức uống trà của người Việt, ấm tích thường gắn với góc bàn quen thuộc của ông bà. Đây là loại ấm gia dụng có dung tích tương đối lớn; ở nhiều gia đình, ấm được đặt trong giỏ ủ, còn gọi là giành tích, để giữ nước nóng lâu hơn.

Hình ảnh ấy gợi một nếp sống chu đáo: pha sẵn ấm nước, giữ lại hơi ấm để lúc người nhà nghỉ tay hay có khách ghé chơi đều có thể rót mời.

Không phải gia đình nào cũng dùng cùng một loại ấm hoặc uống cùng một loại trà. Chính những khác biệt nhỏ ấy khiến ký ức uống trà của người Việt mang dấu ấn riêng của từng mái nhà.

Có người nhớ chiếc giỏ ủ đã sờn mép. Có người nhớ tiếng nắp sứ chạm nhẹ mỗi lần bà mở ấm. Đồ vật bình thường bỗng trở nên thân thuộc vì đã ở đó suốt nhiều năm.

Chén hạt mít: Nhỏ mà đủ để nhớ lâu

Nhắc đến ký ức uống trà của người Việt, nhiều người nghĩ ngay đến chén hạt mít, cách gọi quen thuộc dành cho những chiếc chén trà rất nhỏ. Chén nhỏ thường đi cùng lối nhấp từng ngụm, giúp người uống chú ý hơn đến hương và vị trà.

Trong một buổi uống trà như vậy, không ai cần uống thật nhanh. Người rót châm thêm nước, người uống đặt chén xuống rồi tiếp tục câu chuyện đang dở.

Một chiếc chén bé xíu vẫn có thể chứa cả ký ức uống trà của người Việt: buổi sáng ngồi cạnh ông, chiều theo bà tiếp khách, hay lần đầu được nếm trà rồi nhăn mặt vì chát.

Khi còn nhỏ, ta nhớ vị đắng. Lớn lên, ta lại nhớ cảm giác được ngồi cùng.

Ông bà mình uống trà để làm gì?

Một khoảng nghỉ giữa công việc

Ký ức uống trà của người Việt không chỉ nằm trong những dịp lễ Tết. Đó còn có thể là lúc người lớn ngồi xuống sau khi quét sân, chăm vườn hoặc chuẩn bị xong bữa cơm.

Chén trà tạo một khoảng dừng để nghỉ tay, nhìn ngắm quanh nhà và hỏi han nhau vài câu. Không cần một nghi thức cầu kỳ, buổi uống trà vẫn có giá trị riêng.

Một lời mời khách gần gũi

“Mời bác uống chén trà” là lời mở đầu quen thuộc trong nhiều cuộc gặp. Chén trà giúp chủ nhà bày tỏ sự tiếp đón, còn khách có thêm một lý do để ngồi lại.

Bởi vậy, ký ức uống trà của người Việt thường đi cùng những cuộc trò chuyện: chuyện mùa màng, con cháu, người quen lâu ngày chưa gặp. Trà hiện diện nhẹ nhàng giữa câu chuyện, khiến khoảng cách trở nên gần hơn.

Một thói quen mang dấu ấn từng người

Có người thích trà đậm, người chỉ pha nhạt. Có nhà quen nước chè tươi, có nhà thích trà khô. Không thể gom mọi nếp uống vào một công thức duy nhất.

Điều làm nên ký ức uống trà của người Việt chính là cách mỗi người chăm chút cho chén trà theo sở thích của mình.

Giữ lại nếp uống trà xưa trong đời sống hôm nay

Bạn không nhất thiết phải tìm đủ một bộ ấm chén cổ để nối tiếp ký ức uống trà của người Việt. Có thể bắt đầu bằng việc dành ít phút ngồi uống trà cùng người thân.

Chọn loại trà phù hợp với khẩu vị, pha theo hướng dẫn và điều chỉnh lượng trà nếu thấy quá đậm. Một bộ ấm chén sạch, vừa đủ dùng cùng khoảng thời gian không vội vàng đã là khởi đầu dễ chịu.

Nếu ông bà vẫn còn giữ bộ đồ trà cũ, hãy hỏi về nó. Chiếc ấm được mua khi nào? Ai thường ngồi uống cùng? Những câu hỏi ấy có thể mở ra ký ức uống trà của người Việt mà trước giờ bạn chưa từng nghe kể.

Với Sunbeleaf, một ấm trà lá nguyên bản có thể là dịp để cả nhà ngồi gần nhau hơn, lắng nghe câu chuyện của người lớn và tạo thêm kỷ niệm mới.

Nhà bạn còn giữ chiếc ấm trà nào của ông bà?

Ký ức uống trà của người Việt được giữ lại qua những điều nhỏ: một chiếc chén cũ, mùi trà quen, lời mời ngồi xuống.

Có lẽ điều đáng quý nhất không phải là nhớ chính xác ngày ấy đã uống trà gì, mà là nhớ mình từng có những phút giây bên ai.

Bạn nhớ nhất điều gì trong ký ức uống trà của người Việt ở chính gia đình mình? Hãy kể Sunbeleaf nghe câu chuyện về ấm trà của ông bà nhé.

Tham khảo một số dòng trà lá nguyên bản của nhà Sunbeleaf