Bạn từng nghe hai câu trái ngược nhau chưa? Một người bảo: “Tối nào tôi cũng làm một tách trà nóng rồi ngủ rất ngon.” Người khác lại than: “Chỉ nhấp vài ngụm trà chiều mà đêm nằm đếm cừu mãi không hết!”. Cùng là uống trà, tại sao giấc ngủ lại khác nhau đến vậy?

Câu trả lời không đơn giản nằm ở chuyện trà “tốt” hay “không tốt”. Loại trà, lượng caffeine, thời điểm sử dụng và mức độ nhạy cảm của từng người mới là những yếu tố đáng chú ý. Hiểu rõ điều này sẽ giúp bạn uống trà mà không vô tình làm đảo lộn giờ nghỉ ngơi.

1. Uống trà có mất ngủ không? Trước tiên, hãy nhìn vào caffeine

Không phải tất cả thức uống được gọi là “trà” đều giống nhau. Điều đầu tiên cần biết khi uống trà là thành phần tạo nên tách nước.

Trà xanh, hồng trà, trà ô long được chế biến từ cây chè (Camellia sinensis), vì vậy thường chứa caffeine. Trong khi đó, các loại nước hãm từ hoa cúc, atiso đỏ hoặc một số thảo mộc thuần túy thường không chứa caffeine tự nhiên nếu không pha thêm lá chè hay nguyên liệu có caffeine.

Caffeine là chất kích thích tự nhiên giúp tăng sự tỉnh táo nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Caffeine làm giảm tác động của adenosine, một chất liên quan đến cảm giác buồn ngủ. Vì thế, uống trà có caffeine vào cuối ngày có thể khiến não bộ vẫn tỉnh dù cơ thể đã mệt.

Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), trong khẩu phần khoảng 355 ml:

• Trà đen (hồng trà): Chứa khoảng 71 mg caffeine.
• Trà xanh: Chứa khoảng 37 mg caffeine.

Đây là những con số tham khảo; lượng thực tế thay đổi theo nguyên liệu, cách pha và kích thước tách. Như vậy, uống trà đặc hay uống nhiều cốc liên tiếp đều có thể làm lượng caffeine nạp vào cao hơn dự tính.

2. Cùng một tách trà, vì sao người ngủ ngon, người thức trắng?

Có bao giờ bạn thắc mắc tại sao một người có thể thưởng thức trà lúc 8 giờ tối rồi ngủ ngon lành, trong khi người khác chỉ uống một tách trà chiều đã cảm thấy khó ngủ?

Thực tế, có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt này.

Mỗi người có mức độ nhạy cảm với caffeine khác nhau

Có người uống trà vào chiều muộn vẫn dễ ngủ; người khác chỉ cần một lượng nhỏ đã thấy tim đập nhanh, bồn chồn hoặc khó vào giấc.

Cơ địa, thói quen dùng caffeine, thuốc đang sử dụng và một số tình trạng sức khỏe đều có thể tạo ra khác biệt.

FDA cũng nhấn mạnh rằng mức độ nhạy cảm với caffeine và tốc độ đào thải caffeine ở mỗi người có thể rất khác nhau.

Thời điểm uống trà có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ

Bạn thường ngủ lúc 22 giờ nhưng lại pha hồng trà lúc 19 giờ? Cơ thể có thể chưa kịp xử lý hết caffeine khi lên giường.

Một nghiên cứu công bố trên Journal of Clinical Sleep Medicine năm 2013 ghi nhận rằng liều caffeine 400 mg vẫn có thể gây ảnh hưởng đến giấc ngủ khi sử dụng trước giờ ngủ 6 tiếng.

Đây là liều cao hơn nhiều so với một tách trà thông thường, nhưng kết quả nhắc chúng ta không nên xem nhẹ thời điểm sử dụng các thức uống chứa caffeine.

Cách pha trà cũng tạo nên sự khác biệt

Cùng một loại trà, việc tăng lượng nguyên liệu hoặc kéo dài thời gian hãm có thể làm đồ uống đậm hơn và thay đổi lượng caffeine được chiết xuất.

Nếu từng mất ngủ sau khi uống trà, hãy thử giảm độ đậm trước khi kết luận mình phải bỏ trà hoàn toàn.

Giấc ngủ còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác

Một đêm khó ngủ sau khi uống trà chưa đủ để khẳng định nguyên nhân. Áp lực công việc, màn hình điện thoại, giờ ngủ thất thường hay đồ uống có caffeine từ nguồn khác đều đáng cân nhắc.

Một tách trà không phải lúc nào cũng là “thủ phạm” duy nhất.

Điều đáng nói là cảm giác “không buồn ngủ” không phản ánh toàn bộ chất lượng giấc ngủ. Bạn vẫn có thể ngủ được nhưng ngủ nông hơn hoặc thức dậy kém sảng khoái vào sáng hôm sau.

3. Vậy uống trà gì vào buổi tối để dễ chịu hơn?

Nếu thích uống trà ấm trước giờ nghỉ, bạn có thể ưu tiên sản phẩm thảo mộc không phối trộn lá chè.

Chẳng hạn, trà hoa cúc Sunbeleaf có hương hoa nhẹ nhàng; trà atiso đỏ Sunbeleaf đem lại vị chua thanh đặc trưng. Điều quan trọng là đọc bảng thành phần để biết chính xác thức uống có chứa caffeine hay không.

Trà hoa cúc: Hương hoa nhẹ nhàng cho những phút thư giãn

Trà hoa cúc được nhiều người yêu thích nhờ hương thơm thanh nhẹ, dễ thưởng thức. Một tách trà hoa cúc ấm có thể trở thành một phần của thói quen nghỉ ngơi vào buổi tối.

Tuy nhiên, có một điều thú vị không phải ai cũng biết: “hoa cúc” là tên gọi của nhiều loài thực vật khác nhau.

Các nghiên cứu về chamomile (cúc La Mã) không thể mặc nhiên áp dụng cho mọi loại trà hoa cúc.

Theo Trung tâm Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp Quốc gia Hoa Kỳ (NCCIH), bằng chứng về khả năng điều trị mất ngủ của chamomile hiện vẫn chưa đủ chắc chắn.

Vì vậy, uống trà hoa cúc nên được xem là một cách thưởng thức và tạo khoảng nghỉ, không phải phương pháp chữa mất ngủ.

Trà đinh lăng: Hương vị mộc mạc cho những phút giây thư giãn

Nếu muốn tìm một thức uống thảo mộc nhẹ nhàng vào buổi tối, bạn có thể thử trà đinh lăng.

Trong kinh nghiệm dân gian, đinh lăng thường được biết đến với công dụng hỗ trợ bồi bổ cơ thể, giảm cảm giác mệt mỏi và giúp tinh thần thư thái. Tuy nhiên, những lợi ích này vẫn cần thêm nghiên cứu khoa học để khẳng định.

Trà đinh lăng nguyên chất không chứa caffeine tự nhiên, vì vậy có thể là lựa chọn thay thế cho trà xanh hoặc hồng trà vào cuối ngày, đặc biệt với những người nhạy cảm với caffeine.

Bạn có thể thưởng thức một tách trà đinh lăng ấm với hương thảo mộc đặc trưng, vị thanh nhẹ, hơi đắng dịu, để tận hưởng những phút giây nghỉ ngơi sau một ngày dài.

Những loại trà phối trộn cần chú ý điều gì?

Bạn yêu thích trà nhài hay các loại trà phối hương hoa?

Hãy xem kỹ thành phần: nếu có nền trà xanh hoặc trà đen, chúng vẫn có caffeine dù hương thơm rất dịu.

Với các sản phẩm phối trộn nhiều thành phần như Gạo Lứt Bát Vị, nên kiểm tra công thức trên nhãn trước khi uống trà buổi tối.

Một loại trà có hương thơm nhẹ không đồng nghĩa với việc nó không chứa caffeine.

Đây là điều đáng lưu ý khi lựa chọn thức uống phù hợp với thói quen sinh hoạt.

4. Bốn thói quen nhỏ để uống trà mà vẫn bảo vệ giấc ngủ

Bạn không nhất thiết phải từ bỏ sở thích thưởng trà chỉ vì lo lắng về giấc ngủ. Điều quan trọng là hiểu rõ cơ thể và điều chỉnh thói quen hợp lý.

Chọn đúng thời điểm

Nếu nhạy cảm với caffeine, hãy hạn chế trà xanh, hồng trà, ô long ít nhất 6 giờ trước khi ngủ; một số người cần ngừng sớm hơn.

Mốc này là gợi ý thận trọng, không phải bảo đảm tuyệt đối rằng mọi người đều ngủ ngon.

Pha trà với độ đậm vừa phải

Đừng nghĩ trà càng đặc thì càng tốt.

Thử dùng lượng nguyên liệu theo hướng dẫn trên bao bì, điều chỉnh từ từ và tránh liên tục pha thêm nhiều tách đậm vào cuối ngày.

Uống một lượng vừa phải

Một cốc nước lớn ngay trước khi lên giường có thể khiến bạn thức giấc để đi vệ sinh.

Nếu muốn uống trà tối, hãy chọn lượng nhỏ và sử dụng sớm hơn giờ ngủ.

Quan sát phản ứng của cơ thể

Ghi lại loại trà, thời điểm uống trà, số cốc và giờ đi ngủ.

Nếu giấc ngủ cải thiện khi bạn giảm caffeine, đó là dấu hiệu hữu ích để điều chỉnh thói quen.

Nếu khó ngủ kéo dài, hãy trao đổi với nhân viên y tế thay vì chỉ dựa vào đồ uống thảo mộc.

5. Uống trà buổi sáng và buổi tối: Chọn sao cho phù hợp?

Buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, uống trà có caffeine có thể phù hợp nếu bạn dung nạp tốt. Bạn có thể chọn hồng trà Sunbeleaf khi muốn một hương vị đậm đà.

Nếu buổi tối chỉ cần một khoảng lặng sau ngày dài, các loại trà hoa hoặc thảo mộc không chứa caffeine có thể là lựa chọn dễ cân nhắc hơn.

Tuy nhiên, việc uống trà nóng rồi cảm thấy thư giãn không đồng nghĩa trà ấy có tác dụng gây ngủ.

Đôi khi, chính thói quen tắt điện thoại, ngồi xuống và cho bản thân vài phút bình yên mới là điều khiến buổi tối nhẹ nhàng hơn.

Một tách trà ấm, một cuốn sách yêu thích hay vài phút trò chuyện cùng người thân đều có thể giúp bạn tạo nên thói quen thư giãn trước giờ nghỉ.

6. Những câu hỏi thường gặp khi uống trà

Uống trà xanh trước khi ngủ có mất ngủ không?

Có thể, vì trà xanh chứa caffeine. Mức ảnh hưởng phụ thuộc lượng uống, thời điểm dùng và độ nhạy cảm của từng người.

Nếu dễ mất ngủ, bạn nên hạn chế trà xanh vào buổi tối.

Trà thảo mộc nào cũng không có caffeine?

Không hẳn. Một số sản phẩm có thể phối lá chè hoặc thành phần chứa caffeine.

Hãy đọc kỹ nhãn thay vì chỉ dựa vào tên gọi.

Uống trà hoa cúc có chữa được mất ngủ?

Chưa có đủ bằng chứng để khẳng định.

Nếu thích hương hoa, bạn có thể xem đây là thức uống hỗ trợ thói quen nghỉ ngơi, không thay thế tư vấn hay điều trị y tế.

KẾT LUẬN: UỐNG TRÀ KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI MẤT NGỦ

Người ngủ ngon sau một tách trà có thể đang uống trà thảo mộc không chứa caffeine, uống vào thời điểm phù hợp hoặc đơn giản là ít nhạy cảm với chất kích thích.

Người trằn trọc cả đêm có thể uống trà chứa caffeine quá muộn, pha quá đậm hoặc đang chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác.

Thay vì hỏi “Có nên bỏ trà không?”, hãy bắt đầu bằng câu hỏi “Mình đang uống loại trà nào, lúc mấy giờ?”.

Bởi một thói quen tốt không nhất thiết phải giống với tất cả mọi người. Quan trọng nhất vẫn là hiểu nhu cầu và lắng nghe cơ thể của chính mình.

Sunbeleaf tin rằng thưởng trà là một thói quen đẹp khi bạn biết lựa chọn loại trà phù hợp với nhịp sống của mình.

🍵 Hãy khám phá các dòng trà thảo mộc Sunbeleaf và tìm cho mình một hương vị yêu thích, để mỗi tách trà không chỉ là thức uống mà còn là khoảng thời gian dành riêng cho bản thân.